Weglowodany

Kolejny rodział, już VII, książki Marka Szwedzkiego „Dzieci, sport, pasja” omawia znaczenie równowagi anaboliczno-katabolicznej organizmu i jaką rolę pełnią węglowodany Zapraszam do lektury.

  1. Dzieci, sport, pasja: Wstęp od redakcji
  2. Część I: Wstęp autora
  3. Część II: Trener – rodzic
  4. Część III: Nauka albo sport
  5. Część IV: Trzecia płaszczyzna rozwoju
  6. Część V: Motywacja – prawdziwe wyzwanie
  7. Część VI: Higieniczny tryb życia, cz I
  8. Część VII: Węglowodany
  9. Część VIII: Tłuszcze
  10. Część IX: Białka
  11. Część X: Woda

DZIECI, SPORT, PASJA.

CZYLI

WYCHOWANIE PRZEZ SPORT

Marek Szwedzki

HIGIENICZNY TRYB ŻYCIA
cz II
Węglowodany

Węglowodany

Przeanalizujmy co dzieje się w naszym organizmie po spożyciu węglowodanów. Natychmiastową jego reakcją jest uwolnienie do krwiobiegu insuliny, która spełnia dwie podstawowe funkcje.

Pierwszą jest transport glukozy do pojedynczych komórek gdzie w procesie spalania wewnątrzkomórkowego dochodzi do uzyskania energii.

Drugą zaś przekształcenie nadmiaru cukru w glikogen lub tłuszcz pod postacią trójglicerydów i zmagazynowanie tych wysokoenergetycznych związków odpowiednio w wątrobie i komórkach tłuszczowych.

Proces ten jest jak najbardziej naturalny i potrzebny pod warunkiem, że ilość dostarczonych węglowodanów jest niewielka i dopasowana do aktualnych potrzeb. Natomiast gdy w naszej diecie cukier w postaci pieczywa, ziemniaków, kasz, makaronów, słodkich napojów, owoców itp., występuje w 60%- 80%, to w krwiobiegu praktycznie bez przerwy znajduje się ogromna ilość insuliny.

Jest to hormon anaboliczny, który z nadmiaru glukozy nie zużytej do uzyskania energii, wytwarza tkankę tłuszczową i następuje wtedy nadmierny przyrost masy ciała. Czyli po prostu tyjemy, a raczej obrastamy w tłuszcz! Na domiar złego, tłuszczem tym są trójglicerydy, które nie mogą być użyte do procesów budowy nowych komórek i tkanek lecz stanowią substancję zapasową wykorzystywaną tylko do uzyskania energii.

Dodatkowym negatywnym skutkiem tej sytuacji jest fakt, że magazynowane są w tzw. komórkach tłuszczowych, które w tej sytuacji nie mogą przechowywać kwasów tłuszczowych niezbędnych do budowy nowych komórek, syntezy wielu hormonów oraz decydujących o gospodarce białkowej, elektrolitowej i mineralnej organizmu. Ale o tym szerzej będę pisał przy okazji omawiania tłuszczów.

Następnym o wiele groźniejszym, negatywnym skutkiem jest zaburzenie równowagi pomiędzy hormonami anabolicznymi i katabolicznymi. Jak wcześniej wspominałem, organizm w naturalny sposób dąży do utrzymania swoistej równowagi na tej płaszczyźnie. Jako że insulina jest hormonem anabolicznym i biorąc pod uwagę fakt podwyższonego stężenia utrzymującego się przez dłuższy okres czasu, organizm ma dwie możliwości zareagowania na ten stan rzeczy. Po pierwsze uwolnić zwiększoną ilość jakiegoś hormonu katabolicznego na przykład glukagonu czyli działającego odwrotnie niż insulina i przekazującego informację, że pora metabolizować czyli spalać tłuszcz

( rys 5).

Jednak reakcja ta inicjowana jest czynnikami zewnętrznymi takimi jak na przykład wzmożony wysiłek fizyczny, gdzie istnieje zapotrzebowanie na energię w dłuższym okresie czasu. Dlaczego w dłuższym okresie czasu? Ponieważ tzw. „szybka energia” uzyskiwana jest w pierwszej kolejności z cukru znajdującego się aktualnie we krwi, a następnie z glikogenu zmagazynowanego w wątrobie i dopiero potem z tłuszczu. Jednak przy statycznym trybie życia jest to raczej mało prawdopodobne, a wręcz nie możliwe.

Rys 5.

Alternatywą dla poprzedniej sytuacji, jest zmniejszenie wydzielania innego hormonu anabolicznego czyli będącego w tej samej grupie co insulina. Mogą nimi być na przykład hormony płciowe lub wzrostowe. Taka sytuacja powoduje bardzo wiele niekorzystnych procesów. Obniżony poziom hormonów płciowych, zwłaszcza w okresie dojrzewania, prowadzi do upośledzenia rozwoju układu płciowego, a w związku z tym do wielu chorób, które w znacznym stopniu mogą ograniczyć możliwości rozrodcze dorosłego organizmu. Natomiast zbyt mały poziom hormonów wzrostowych doprowadza do zaburzeń w stymulacji budowy i podziału komórek, a także naprawy uszkodzonych tkanek (rys 6).

Rys 6.

Konsekwencje tych nieprawidłowości są trudne do przewidzenia.

Gdy na przykład w organizmie kilku czy kilkunastoletniego dziecka dochodzi do nadprodukcji insuliny z jednoczesnym niedoborem hormonu wzrostowego, to następuje wtedy przyrost tkanki tłuszczowej uzyskanej z przetworzenia nadmiaru cukru w trójglicerydy.

Z kolei tkanki mięśniowe z powodu braku stymulatora nie rozwijają się w dostateczny sposób i dochodzi do otyłości, a właściwie do otłuszczenia. Dziecko wtedy szybko się męczy, spada odporność takiego organizmu na wirusy i bakterie. Słabo rozwinięty układ kostny jest bardzo obciążony nadmierną masą. Pojawia się wiele chorób takich jak cukrzyca, różnego rodzaju alergie, astma czy problemy z krążeniem. Taki młody człowiek wyglądający na całkiem zdrowego i dobrze odżywionego posiada organizm kompletnie rozregulowany, który bez przerwy walczy o przetrwanie i nie ma szans na prawidłowe funkcjonowanie czy rozwój.

Kolejna część poświęcona będzie tłuszczom. Zapraszamy!

Wypowiedz się:

O autorze

Powiązane wpisy

Shares
Share This